Rwanda trục xuất đại sứ Đức
Căng thẳng leo thang trong quan hệ ngoại giao giữa Rwanda với Đức và Pháp khi ngày 11-11, Rwanda quyết định trục xuất đại sứ Đức, đồng thời tuyên bố sẵn sàng ra lệnh bắt giữ 23 quan chức chính trị và quân sự cấp cao Pháp.
Quyết định trục xuất đại sứ Đức là nhằm trả đũa vụ nhà chức trách Đức ngày 9-11 đã bắt giữ bà Rose Kabuye, trợ lý hàng đầu của Tổng thống Rwanda, ông Paul Kagame.
Chính phủ Rwanda đã đề nghị đại sứ Đức phải rời khỏi nước này trong vòng 48 giờ cho đến khi giải quyết xong vụ bắt giữ bà Kabuye. Bộ trưởng Thông tin Rwanda, ông Louise Mushikiwabo, cho biết đại sứ Rwanda tại Berlin cũng đã được triệu hồi về nước trong ngày 11-11.
Bà Kabuye bị nhà chức trách Đức bắt ngay sau khi xuống sân bay Frankfurt theo lệnh bắt giữ của Pháp. Phía Pháp tình nghi bà Kabuye có liên quan đến vụ sát hại cố Tổng thống Rwanda Juvenal Habyarimana, người sắc tộc Hutu. Vụ ám sát này được cho là đã châm ngòi cho cuộc diệt chủng năm 1994 tại Rwanda làm gần 800.000 người thiệt mạng, chủ yếu là người sắc tộc Tutsis, do những người sắc tộc Hutu tiến hành.
Năm 2006, Rwanda cắt đứt quan hệ ngoại giao với Pháp sau khi Thẩm phán Jean-Louis Bruguiere của Pháp ra lệnh bắt 9 nhân vật thân cận của Tổng thống Kagame vì tình nghi có tham gia vào vụ ám sát ông Habyarimana.
Rwanda cho rằng việc bắt giữ bà Kabuye đã đặc biệt xúc phạm chính quyền của Tổng thống Kagame vốn từ lâu đã cáo buộc Pháp phải nhận một phần trách nhiệm trong các cuộc thảm sát ở Rwanda. Nước này chỉ trích Paris cũng như các nước châu Âu khác chỉ chú tâm vào việc truy xét nạn nhân hơn là thủ phạm cuộc diệt chủng năm 1994.
Cùng ngày 11-11, Rwanda tuyên bố sẵn sàng công bố cáo trạng và lệnh bắt 23 quan chức chính trị và quân sự cao cấp của Pháp mà họ cho là có liên quan đến cuộc diệt chủng năm 1994. Theo một quan chức cấp cao của tòa án Rwanda, "các bản cáo trạng đang được hoàn tất, lệnh bắt giữ có thể được ban hành bất cứ lúc nào kể từ thời điểm này".
Các công tố viên Rwanda đã mất 3 tháng để nghiên cứu báo cáo dài 500 trang do một ủy ban đặc biệt có nhiệm vụ điều tra vai trò của Pháp trong cuộc diệt chủng, soạn thảo và được Bộ Tư pháp nước này công bố ngày 5-8. Báo cáo buộc tội cố Tổng thống Pháp Francois Mitterrand, cựu Thủ tướng Edouard Balladur, cựu Ngoại trưởng Alain Juppe, cựu Thủ tướng Dominique de Villepin và gần 20 quan chức quân sự Pháp "đóng vai trò" trong cuộc thảm sát năm 1994 tại Rwanda.
Báo cáo nói rằng Pháp đã biết về việc chuẩn bị cho kế hoạch diệt chủng, đóng góp cho kế hoạch này và tham gia tích cực vào các cuộc thảm sát.
Phía Pháp thừa nhận đã có "những sai lầm" ở Rwanda song bác bỏ bất cứ trách nhiệm trực tiếp nào về các vụ thảm sát. Pháp cho rằng báo cáo trên là "không thể chấp nhận" và cáo buộc Rwanda đang cố tình làm sai lệch lịch sử.
Tại thủ đô Kigali, ngày 11-11, hàng ngàn thanh niên đã tổ chức biểu tình trước Trung tâm Văn hoá Pháp. Một cuộc biểu tình phản đối Pháp do phụ nữ Rwanda tiến hành cũng sẽ được tổ chức trong ngày 12-11. Trước đó, ngày 10-11, hàng ngàn người đã biểu tình trước Đại sứ quán Đức tại Kigali để phản đối việc Đức bắt giữ bà Kabuye. Liên minh châu Phi cũng tỏ ý quan ngại và lên tiếng chỉ trích về vụ bắt giữ này.
Theo Tuổi trẻ/ Báo Bild