Ai mà chẳng nghĩ mình là người tiết kiệm. Tôi cũng vậy. Ở nhà, bố mẹ vẫn hay khen tôi không tiêu xài bạt mạng, nên khi đặt chân sang Đức, tôi tự tin lắm. Thậm chí còn hơi chủ quan, nghĩ rằng những bài học về chi tiêu chắc chẳng làm khó được mình.
Cho đến lúc sống cùng một gia đình người Đức.
Ngay sáng đầu tiên, tôi rời phòng để đèn sáng trưng rồi lững thững xuống bếp pha cà phê.
Chưa đầy một phút, tôi nghe tiếng “tách” rất nhẹ. Quay lại, đèn đã tối om. Tôi còn tưởng bóng cháy. Nhưng không, chủ nhà chỉ vừa đi ngang qua, tiện tay tắt giúp tôi một cách rất đỗi tự nhiên.
Lần khác, trong phòng tắm, tôi vẫn giữ thói quen vặn vòi nước rồi vừa đánh răng vừa lơ đãng nghĩ vẩn vơ. Bác gái ngó qua, cười hiền khô rồi hỏi: “Cháu định dùng hết nước sông Rhine trong một buổi sáng à?”.
Cả nhà cười ầm lên. Tôi đứng hình, miệng vẫn ngậm bàn chải, chỉ biết cười theo vì ngượng chín người.
Còn mỗi lần đứng trước tủ lạnh thì khỏi nói.
Thói quen của tôi là mở toang cánh tủ, nhìn chăm chăm mấy hộp phô mai, xúc xích rồi phân vân không biết nên ăn gì.
Đang mải suy nghĩ thì phía sau có giọng nói dịu dàng: “Nếu chưa quyết định được thì mình đóng cửa tủ trước nhé, đồ ăn sẽ vui hơn đấy.” Từ hôm ấy, mỗi lần mở tủ lạnh quá vài giây là tôi lại cảm thấy… có lỗi với cái tủ.
Những “cú sốc” nhẹ nhàng mà thấm thía
Nói thật, những ngày đầu tôi cứ nghĩ họ hơi kỹ tính.
Trong đầu vẫn tự biện hộ: “Có mỗi tí điện, tí nước thôi mà.”
Cho đến khi tờ hóa đơn tiền điện và sưởi gửi về. Tôi cầm tờ giấy, nhìn dãy số mà mắt chữ A miệng chữ O. Tự nhiên thấy cái công tắc đèn nó đáng yêu lạ thường.
Lúc ấy tôi mới vỡ ra: họ không tiết kiệm vì keo kiệt hay thiếu thốn. Họ đơn giản không thích lãng phí những gì mình không thực sự dùng đến. Đấy là một thói quen đã ăn sâu từ lúc còn nhỏ xíu, trở thành một phần trong nhịp sống hằng ngày. Nhẹ nhàng mà bền bỉ như hơi thở.
Điều buồn cười là con người ta rất dễ bị môi trường “cảm hóa”.
Sau vài năm ở Đức, tôi kinh ngạc phát hiện ra mình đã biến thành phiên bản mà ngày trước chính mình từng thấy khó hiểu. Về Việt Nam chơi, hễ thấy quạt quay trong phòng không có ai là tôi lặng lẽ đi tắt.
Tivi mở inh ỏi mà cả nhà đã kéo nhau ra sân, tôi cũng lẳng lặng cầm điều khiển bấm một cái. Có lần tôi còn lẽo đẽo theo sau mẹ chỉ để tắt đèn ở mấy phòng trống.
Mẹ nhìn tôi cười bảo: “Sang Đức mấy năm mà thành ông cụ non rồi.” Cả nhà cười nghiêng ngả, tôi cũng chỉ biết cười, vì đúng là không cãi được.
Khi tôi trở thành phiên bản ngày xưa mình từng thấy khó hiểu
Hài hước nhất là lần tôi nhắc đứa cháu: “Ra khỏi phòng nhớ tắt đèn nhé.”
Nó nghiêm túc quay sang hỏi vặn: “Cô trả tiền điện hả?” Tôi đứng hình vài giây.
Bỗng nhiên nhớ lại ngày bé, chính mình cũng từng đáp trả bố mẹ y chang. Đúng là cuộc đời rất công bằng. Những câu nói năm xưa mình từng thấy phiền, rồi sẽ có ngày chính mình lặp lại với thế hệ sau.
Sống ở Đức nhiều năm, tôi học được không ít điều lớn lao, nhưng cũng có những bài học nhỏ xíu. Đó là tắt một bóng đèn khi ra khỏi phòng, khóa vòi nước khi không dùng, mở tủ lạnh vừa đủ lâu để lấy món mình cần. Những việc tưởng chừng vụn vặt ấy hóa ra lại phản ánh cách một con người đối xử với cuộc sống.
Và thú thật, nếu bây giờ ai để đèn sáng cả tiếng trong phòng không một bóng người, người khó chịu đầu tiên… lại chính là tôi. Không biết có phải nước Đức có “phép màu” nào không, nhưng rất nhiều người Việt sang đây vài năm đều mắc chung một “căn bệnh” lạ kỳ.
Ban đầu thấy người Đức tiết kiệm quá mức, sau đó âm thầm học theo, rồi cuối cùng trở thành người đi nhắc người khác tắt điện. Nghĩ cũng buồn cười, nhưng hình như ai từng sống ở Đức đủ lâu đều sẽ có một ngày nhận ra: mình đã vô tình mang theo một chút nước Đức trong cách sống của chính mình.
Minh Hòa
Ý kiến bạn đọc